Edukacja diabetologiczna

Na świecie przyjęto, że ważnym elementem terapii leczenia cukrzycy jest aktywny udział pacjenta. Żeby doszło to do skutku, pacjent musi dysponować wiedzą, która to powinna być przekazana przez ośrodki diabetologiczne. A jak to wygląda w Polsce naprawdę?

W ciągu ostatnich kilkunastu lat nastąpiło odstąpienie od tradycyjnego „pasywnego” modelu terapii cukrzycy, w którym pacjent jest biernym obiektem obserwacji efektów choroby i leczenia. Dziś terapia daleko wykracza poza tradycyjne postępowanie z chorobą przewlekłą, opiera się ona na modelu aktywnego uczestnictwa pacjenta w terapii przez samokontrole i samodzielnie podejmowane działania. Diabetolodzy podkreślają, że zarówno w profilaktyce choroby, jak i już w samym skutecznym leczeniu cukrzycy, kluczowe jest połączenie kilku elementów: diety, aktywności fizycznej, odpowiednio prowadzonej terapii i identyfikowanie i monitorowanie czynników ryzyka oraz edukacja. A to sprawiło, że edukacja pacjenta stała się elementem terapeutycznym równie ważnym jak farmakoterapia.

Edukacja diabetologiczna obejmuje też szkolenia personelu opieki zdrowia, aby mógł on zaproponować i przekazać wiedzę o najlepszych dla pacjentów narzędziach, aby mogli aktywnie uczestniczyć w terapii cukrzycowej.

Edukacja diabetologiczna, według standardów międzynarodowych, w wielu krajach już od 40 lat jest uznawana za równoprawny element leczenia cukrzycy. Niestety w Polsce nadal nie przykłada się do niej istotnego znaczenia w leczeniu cukrzycy. Funkcjonuje raczej jako dodatkowy element, pozostający poza obowiązkowymi punktami terapii cukrzycy, jakby nie stanowił on o skuteczności jej leczenia. Liczy się raczej na to, że pacjent samodzielnie zdobędzie wiedzę i umiejętności potrzebne do skutecznego radzenia sobie z cukrzycą oraz zapobiegania powikłaniom.

Ponieważ lekarze pierwszego kontaktu oraz lekarze diabetolodzy są bardzo ograniczeni czasowo aby prowadzić edukację diabetologiczną, obowiązek ten został przydzielony pielęgniarkom. W 2011 r. ukazało się rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające do polskiego systemu ochrony zdrowia stanowisko edukatora ds. diabetologii. Założeniem było aby pielęgniarki i położne po odpowiednich kursach i szkoleniach przekazywały pacjentom szeroki zakres wiedzy, która znacznie zwiększa skuteczność leczenia.

Jednak na podstawie badań, sprawdzających faktyczne wykorzystanie edukacji diabetologicznej w leczeniu cukrzycy wśród pielęgniarek, powstaje inny obraz. Według 99 proc. przebadanych pielęgniarek, edukacja diabetologiczna ma realny wpływ na wyniki zdrowotne i jakość życia pacjentów z cukrzycą, ale tylko 9 proc. z nich realizuje edukację w zakresie cukrzycy w ramach swoich podstawowych obowiązków. Za to 91 proc. pielęgniarek uważa, że nie należy to do ich podstawowych obowiązków, a stanowi zajęcie dodatkowe. Przy czym, obecnie edukacja pacjentów ma charakter raczej spontaniczny, ponieważ pojedyncza sesja nie trwa dłużej niż godzinę, a większość z nich nie przekracza 15 minut.

 

Edukacja diabetologiczna jest potrzebna.

Efektem niewystarczającej ilości szkoleń pacjentów jest niski stopień świadomości wśród diabetyków o aktywnych sposobach samokontroli. Jak wynika z badań, zaledwie 33 proc. diabetyków codziennie lub przy okazji posiłków wykonuje pomiar poziom cukru w krwi. Z kolei, aż 15 proc. dokonuje takich pomiarów jedynie 1–2 razy w tygodniu, przez co narażają się na negatywne efekty niewyrównanego poziomu glukozy, oraz powikłania związane z cukrzycą.

Pod edukacje diabetologiczną podchodzi też profilaktyka. Szybkie wykrywanie problemów z poziomem glukozy oraz zapobieganie takim stanom, znacznie przyczynia się do redukcji zapadalności na cukrzyce oraz powiązane z nią schorzenia.
Jednak z przeprowadzonych badań edukacji diabetologicznej, bardzo źle to wygląda w przypadku obywateli u których nie stwierdzono jeszcze cukrzycy. Wiedza w społeczeństwie na temat tej choroby jest szczątkowa. Jedna piąta Polaków nigdy nie wykonał pomiaru cukru, a co trzeci uważa, że cukrzycy nie można zapobiec. Tylko 38 proc. z ankietowanych uważa, że regularne badania mogą pomóc w wykryciu cukrzycy.

Jeżeli chcemy aby walka z postępującą w Polsce cukrzycą zaczęła być skuteczna to definitywnie trzeba zmienić percepcję edukacji diabetologicznej oraz zwiększyć jej udział terapii cukrzycowej.

Umiejętność posługiwania się akcesoriami potrzebnymi w leczeniu cukrzycy poprawi stopień kontrolowania glukozy oraz zwiększy samoświadomość pacjenta. Samokontrola jest kluczowym czynnikiem w utrzymaniu dotychczasowemu komfortu życia mimo tej przewlekłej choroby.
Taka praktyczna wiedza może być przekazana przez edukatora ds. diabetologii w ramach opieki zdrowotnej. Red Med Poland Sp. z. o.o. jest organizatorem szkoleń dla personelu medycznego i diabetyków z zakresu posługiwania się konkretnymi narzędziami używanymi w terapii cukrzycy.

Poproś o wycenę szkolenia,  podając szczegóły.

 

Mogą cię zainteresować

Komentarz na temat “Edukacja diabetologiczna

Dodaj komentarz